DEPRESSION DAYS II

TENT CITY SACRAMENTO CALIFORNIA

σχετικά :

http://www.daylife.com/search/photos/all/1?q=sacramento+homeless

http://cbs13.com/local/tent.city.brandi.2.952758.html

 

http://www.dailymail.co.uk/news/worldnews/article-1159677/Pictured-The-credit-crunch-tent-city-returned-haunt-America.html

 

Ο καπιταλισμός στα σκουπίδια!

Οι κυβερνήσεις «αγοράζουν» τις ζημιές του χρηματοπιστωτικού συστήματος με δημόσιο χρήμα, φορτώνοντάς τες στους εργαζόμενους και προετοιμάζοντας νέα μακροχρόνια λιτότητα στους μισθούς και τις κοινωνικές δαπάνες.

Το «πρόγραμμα» της δικής μας Αριστεράς, του ΣΥΡΙΖΑ, μέσα στην κρίση: Κοινωνική ασπίδα για μισθωτούς, συνταξιούχους και ανέργους, εθνικοποίηση των τραπεζών χωρίς αποζημίωση των μεγαλομετόχων – επανεθνικοποίηση με εργατικό και κοινωνικό έλεγχο των δημόσιων επιχειρήσεων που έχουν ιδιωτικοποιηθεί, Συντακτική Συνέλευση των ευρωπαϊκών λαών για μια «άλλη Ευρώπη», σοσιαλιστική διέξοδος

Τα αποκαλυπτήρια της σε εξέλιξη παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής – οικονομικής κρίσης είναι πραγματικά συγκλονιστικά. Μπροστά στα έκπληκτα μάτια της ανθρωπότητας, οι έως χθες ταγοί των νεοφιλελεύθερων δογμάτων καταφεύγουν αδίστακτα και κυνικά στον «κρατισμό», προκειμένου να σώσουν το καπιταλιστικό σύστημα από κατάρρευση. Αυτοί που είχαν «απαγορεύσει» την κρατική παρέμβαση στην αγορά (η οποία μπορούσε και έπρεπε να «αυτορυθμίζεται»…), τώρα οργανώνουν τη μεγαλύτερη στην Ιστορία παρέμβαση του κράτους στην αγορά, που ισοδυναμεί με τη μεγαλύτερη ληστεία δημόσιου χρήματος στην Ιστορία…

Ούτε λίγο ούτε πολύ, 3 τρισεκατομμύρια δολάρια θα διατεθούν σε Ε.Ε. και ΗΠΑ για τη διάσωση των τραπεζών, χρήματα που θα επιβαρύνουν τις δημόσιες δαπάνες (δηλαδή το δημόσιο έλλειμμα) και το δημόσιο χρέος των χωρών.

Οι κυβερνήσεις, που μέχρι χθες, σαν τη δική μας του Καραμανλή του νεότερου, «δεν είχαν» για να δώσουν αυξήσεις πάνω από 1 ευρώ την ημέρα στους μισθωτούς και συνταξιούχους, τώρα «βρίσκουν» τεράστια ποσά για να σώσουν τις τράπεζες από τις συνέπειες των κερδοσκοπικών παιχνιδιών τους.

Οι κυβερνήσεις που ξεπουλούσαν δημόσιες επιχειρήσεις για να εξαφανίσουν την «κρατική παρέμβαση στην αγορά», με το επιχείρημα ότι «το κράτος είναι κακός επιχειρηματίας», τώρα εθνικοποιούν τράπεζες και γίνονται ανάδοχοι των ζημιών.

Οι γραφειοκράτες των Βρυξελλών, που έβαζαν πρόστιμα σε χώρες-μέλη για επιδοτήσεις σε δημόσιες επιχειρήσεις, τώρα ομονοούν στη μεγαλύτερη κρατική επιδότηση όλων των εποχών! Μέχρι χθες μιλούσαν στο όνομα του «ανόθευτου ανταγωνισμού», αλλά τώρα τον «νοθεύουν» αδίστακτα: επιδοτούν τις τράπεζες, αλλά όχι και όλες τις υπόλοιπες επιχειρήσεις που έχουν πρόβλημα.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες και γραφειοκράτες, που μέχρι χθες ήταν άτεγκτοι υπερασπιστές του Μάαστριχτ και του Συμφώνου Σταθερότητας, τώρα συνηγορούν σε «σχέδια διάσωσης» που εκτινάσσουν το δημόσιο έλλειμμα και το δημόσιο χρέος, και μιλούν για ανάγκη τροποποίησης του Συμφώνου Σταθερότητας.

Ο διοικητής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, που στο όνομα της «μητέρας όλων των μαχών ενάντια στο Κακό», της πάλης ενάντια στον πληθωρισμό, ζητούσε διαρκώς περιοριστικές πολιτικές σε μισθούς και δημόσιες δαπάνες και κρατούσε ψηλά τα επιτόκια, τώρα κόβει διαρκώς πληθωριστικό χρήμα για να δώσει ρευστότητα στις τράπεζες που ασφυκτιούν μέσα στην κρίση. Και ενώ κάνει ο ίδιος πληθωριστική πολιτική, ρίχνει τα επιτόκια του ευρώ – για να σώσει το σύστημα…

Όλοι οι προηγούμενοι μαζί, για να «εξυγιάνουν» τους ισολογισμούς των τραπεζών βαφτίζουν τα απαξιωμένα κωλόχαρτα των χαρτοφυλακίων τους «ενεργητικό» (όπως οι καλόγεροι του Μεσαίωνα το κρέας ψάρι), αλλάζοντας με πολιτική απόφαση τους ισολογισμούς των τραπεζών ώστε να βγουν λιγότερο ζημιογόνοι. Δεν αρκούνται να καταπατούν τις ίδιες τους τις έως χθες διακηρυσσόμενες «αρχές», αλλά προχωρούν σε μέτρα αρμοδιότητας του κοινού ποινικού δικαίου!

Συμπέρασμα; Οι νεοφιλελεύθεροι ταγοί είναι κοινοί απατεώνες και πιστεύουν μόνο σε ένα θεό: το κέρδος και το σύστημα του κέρδους. Όταν αυτά κινδυνεύουν, είναι ικανοί να κάνουν τα πάντα, γίνονται αδίστακτοι και κυνικοί. Αλλά μήπως αδίστακτοι και κυνικοί δεν ήταν και μέχρι χθες, που εξαπατούσαν την ανθρωπότητα με τα δήθεν «αιώνια δόγματα της ανθρώπινης ευημερίας» περί οικονομίας της αγοράς, περί παγκοσμιοποίησης κ.λπ.;

Η Αριστερά απέναντι στην κρίση

Η κρίση δημιουργεί μπροστά στα μάτια μας, ταχύτατα, μια νέα κοινωνική, ιδεολογική και πολιτική συγκυρία. Μας εισάγει σε μια εποχή με κοινωνικές και πολιτικές θύελλες, με έξαρση των ανταγωνισμών, με επέκταση των πολεμικών αναμετρήσεων, με μεγάλους κινδύνους για τις κοινωνικές και πολιτικές κατακτήσεις των «από κάτω». Ταυτόχρονα όμως, σ’ αυτή τη νέα εποχή, μέσα από τις μαζικές εμπειρίες, αγωνίες και βιώματα των πολλών, μέσα από τα ορατά σε μαζική κλίμακα αδιέξοδα του καπιταλιστικού συστήματος, δημιουργούνται ξανά οι προϋποθέσεις για τη μαζική του αμφισβήτηση, για γονιμοποίηση σε μαζική κλίμακα της μαζικής ανασφάλειας και της κοινωνικής οργής σε αντικαπιταλιστική κατεύθυνση.

Σ’ αυτές τις συνθήκες, αλλάζουν επίσης δραματικά και οι κανόνες του πολιτικού «παιχνιδιού», αλλάζει η κλίμακα του «εφικτού» και του «ρεαλιστικού»:

1. Όταν οι «από πάνω» εγγυώνται με χρήματα ή ομόλογα του Δημοσίου το διατραπεζικό δανεισμό, τα δάνεια ων τραπεζών, τις ζημιές τους κ.λπ., η Αριστερά οφείλει να παλέψει για κάποιες εντελώς διαφορετικές «εγγυήσεις»: για την «εγγύηση» των αποθεματικών των ασφαλιστικών ταμείων, των μισθών και των συντάξεων, των σπιτιών όσων τα πήραν με δάνειο, των ανέργων και των φτωχών. Να καταγγελθούν οι εγγυήσεις του κράτους προς τις τράπεζες και να απαιτηθεί αυτά τα ποσά (σε 28 δισ. ευρώ τα ανεβάζει δυνητικά ο Αλογοσκούφης!) να διατεθούν για τους ανέργους, τους χαμηλόμισθους και χαμηλοσυνταξιούχους, την υγεία, την παιδεία και την κοινωνική πρόνοια.
2. Όταν οι «από πάνω» κάνουν κρατικοποιήσεις για να φορτώσουν τις ζημιές στις δημόσιες δαπάνες και το δημόσιο χρέος, όταν χρειάζεται οι κυβερνήσεις να εγγυηθούν τις καταθέσεις (γιατί προφανώς οι τράπεζες δεν μπορούν να τις εγγυηθούν), τότε η Αριστερά νομιμοποιείται και πρέπει να θέσει στόχο και να παλέψει για την εθνικοποίηση όλων των τραπεζών χωρίς αποζημίωση των μεγαλομετόχων.
3. Όταν η «απελευθέρωση των αγορών» οδηγεί σε υποβάθμιση των υποδομών, σε «άγονες» ακτοπλοϊκές γραμμές, σε αερομεταφορές υψηλού κινδύνου για τις ζωές μας λόγω «οικονομιών κλίμακας», σε ξεχαρβαλωμένο σιδηρόδρομο γιατί πρέπει να δοθούν οι γραμμές-φιλέτα για εκμετάλλευση σε ιδιώτες, σε κίνδυνο μπλακ άουτ στην παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, στην παρακολούθηση των κινητών ακόμη και του Καραμανλή και των στρατηγών του Πενταγώνου, σε κατάρρευση του κράτους πρόνοιας κ.λπ., τότε η Αριστερά νομιμοποιείται και πρέπει να θέσει το αίτημα και να καλέσει σε πάλη για επανεθνικοποίηση όλων των ιδιωτικοποιημένων επιχειρήσεων παροχής μαζικών υπηρεσιών στους πολίτες.
4. Όταν οι Ευρωπαίοι ηγέτες κάνουν κουρέλι τη δική τους «σημαία», δηλαδή το Μάαστριχτ και το Σύμφωνο Σταθερότητας, τότε η Αριστερά νομιμοποιείται και πρέπει να ζητήσει τη σύγκληση Συντακτικής Συνέλευσης των λαών της Ευρώπης, με αντιπροσώπους που θα εκλεγούν με γενικές ευρωπαϊκές εκλογές και ύστερα από μακρά συζήτηση με τη συμμετοχή των συνδικάτων και των κοινωνικών οργανώσεων, για την οικοδόμηση της Ευρώπης των κοινωνικών και πολιτικών δικαιωμάτων και της διεθνούς αλληλεγγύης, για ένα νέο Σύμφωνο με κριτήρια κοινωνικής σύγκλισης προς τα πάνω.

Όλα αυτά τα αιτήματα όμως θα είναι μετέωρα, φαλκιδευμένα, ακόμη και «ανεδαφικά», αν δεν «επενδυθούν» σε μια ριζοσπαστική πολιτική αλλαγής των κοινωνικών και πολιτικών συσχετισμών, σε ένα σχέδιο ανατροπών, στη σοσιαλιστική προοπτική. Η κρίση δεν αφήνει κανένα περιθώριο για αυταπάτες περί «φιλολαϊκής» διαχείρισης του καπιταλισμού. Είτε ο καπιταλισμός και η κλονισμένη οικονομία του θα ξανασταθεροποιηθούν πάνω στα ερείπια των δικαιωμάτων μας και πάνω σε νέες ήττες του κινήματος και της Αριστεράς είτε θα ανοίξουμε το δρόμο για την υπέρβαση του συστήματος της εκμετάλλευσης. Ο σοσιαλισμός επανακάμπτει όχι σαν απώτατος «ευγενικός στόχος», αλλά σαν σημείο στρατηγικού προσανατολισμού στη συγκυρία. Το αίτημα για εθνικοποίηση χωρίς αποζημίωση των μεγαλομετόχων και με εργατικό και κοινωνικό έλεγχο είναι ο κρίκος που συνδέει το σήμερα των αγώνων με το αύριο του σοσιαλισμού. Όπως λέει και ο σύντροφός μας Ολιβιέ Μπεζανσενό, «ο καπιταλισμός στα σκουπίδια»! Γι’ αυτό, χρειαζόμαστε μια μαζική αντικαπιταλιστική Αριστερά σε έναν ΣΥΡΙΖΑ με ριζοσπαστικό πρόγραμμα και δράσεις στην κοινωνία, που θα ενσαρκώσει στη σοσιαλιστική «απειλή» για το καθεστώς του κέρδους και της εκμετάλλευσης.

http://www.kokkino.org

Ο Παγκόσμιος καπιταλισμός σε κρίση

Ποια είναι η λύση;

By Alan Woods   

Υποστηρίζεται ότι η παρούσα κρίση είναι το αποτέλεσμα της αποτυχίας να ελεγχθεί το χρηματοπιστωτικό σύστημα, ειδικά στις ΗΠΑ. Περαιτέρω υποστηρίζεται ότι «πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι δεν θα συμβεί αυτό πάλι». Αυτό είναι πράγματι ειρωνικό! Για τις προηγούμενες τρεις δεκαετίες, οι αστοί οικονομολόγοι και πολιτικοί υποστήριζαν ακριβώς το αντίθετο: ότι όλοι οι κανόνες ήταν κακοί για την αγορά και πρέπει να καταργηθούν (αυτό υποστηρίχτηκε ιδιαίτερα για το χρηματοπιστωτικό τομέα).

Οι δημαγωγικές δηλώσεις για την ανάγκη να συγκρατηθούν τα υπερβολικά κέρδη και να ρυθμιστεί η χρηματοπιστωτική αγορά είναι συνήθεις αυτές τις μέρες. Πώς είναι όμως δυνατό αυτά τα «θαύματα» να συμβούν; Από ποιο μηχανισμό; Οι τραπεζίτες έχουν χίλιους τρόπους να παραβαίνουν τους κανονισμούς. Τηρούν με τέτοιο τρόπο τους ισολογισμούς τους που είναι δύσκολο για τους ελεγκτές να ανακαλύψουν τις απατηλές δραστηριότητές τους. Ακόμη και η αμερικανική κυβέρνηση χρησιμοποιεί παρόμοια τεχνάσματα για να κρύψει τις πραγματικές διαστάσεις του δημοσιονομικού ελλείμματός της.

Το επιχείρημα υπέρ της ρύθμισης των χρηματιστηρίων είναι παράλογο, όπως ήταν η απόφαση να απαγορευθεί (προσωρινά) η πρακτική «των γρήγορων πωλήσεων». Για να μπορούν οι αγορές να λειτουργήσουν, είναι απαραίτητο για τους ανθρώπους να αγοράζουν και να πωλούν ελεύθερα τις μετοχές και πρέπει αυτό να το κάνουν βάσει του υπολογισμού για το εάν η τιμή μιας μετοχής πρόκειται να αυξηθεί ή να πέσει. Η ιδέα ότι μπορεί να είναι επιτρεπτό να αγοραστούν οι μετοχές μόνο όταν οι τιμές τους αυξάνονται είναι σαφώς μια γελοιότητα.

Οι υπηρεσίες αξιολόγησης φερεγγυότητας, οι οποίες υποτίθεται ότι υπήρχαν για να διακρίνουν την καλές πιστώσεις από τις κακές, ενέκριναν ενυπόθηκα δάνεια χωρίς ενδελεχή εξέταση. Ομοίως, οι αγοραστές του αμερικανικού χρέους που εκδόθηκε από τη Fannie Mae και Freddie MAC χαρωπά υπέθεσαν ότι η αμερικανική κυβέρνηση το εγγυήθηκε. Το αποτέλεσμα είναι ότι ο αμερικανός φορολογούμενος έχει φορτωθεί τώρα με περισσότερο από 5.000 δισεκατομμύρια δολάρια σε υποθήκες και κανείς δε ξέρει ποιος θα είναι ο τελικός λογαριασμός.

Το συμπέρασμα είναι αρκετά σαφές. Είναι δυνατό να έχουμε είτε μια ελεύθερη αγορά στην αναζήτηση του κέρδους, είτε να έχουμε μια εθνικοποιημένη σχεδιασμένη οικονομία. Αλλά ο «ρυθμισμένος καπιταλισμός» είναι μια αντίφαση από την φύση του. Σε ένα άλλο άρθρο, οι «Financial Times» θέτουν το ερώτημα πολύ πιο καθαρά: «Παρόλο που απερίσκεπτοι πολιτικοί προωθούν αμφισβητούμενα πακέτα επιχορηγήσεων, τα φωτεινά μυαλά – στελέχη των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων θα βρουν έναν τρόπο να λειτουργήσουν έξω από τους ρυθμιστικούς μηχανισμούς».

Αυτό που είναι απαραίτητο, είναι να καταργηθούν συνολικά αυτές οι τυχοδιωκτικές χαρτοπαικτικές λέσχες που αποφασίζουν τις μοίρες εκατομμυρίων ανθρώπων και να αντικαταστήσουμε την καπιταλιστική αναρχία με μια λογική κοινωνία που αντιστοιχεί σε μια σχεδιασμένη οικονομία.

Λέγεται ότι τα μέτρα που λαμβάνονται από το Μπους και τον Μπράουν αποτελούν εθνικοποίηση. Αλλά αυτά τα μέτρα δεν έχουν τίποτα κοινό με τη σοσιαλιστική ιδέα της εθνικοποίησης. Δεν προορίζονται να αφαιρέσουν τη οικονομική δύναμη από τα χέρια των πλούσιων παρασίτων που αποτελούν ένα τερατώδες φορτίο στην κοινωνία. Αντιθέτως αντιπροσωπεύουν μια προσπάθεια να προστατευθούν τα συμφέροντα αυτών των παρασίτων, παρέχοντάς τους επιδοτήσεις, χρηματοδοτούμενες από τις τσέπες της εργατικής τάξης και των μικροαστών.

Οι σοσιαλιστές αντιτάσσονται ριζικά σε αυτές τις πολιτικές, οι οποίες δεν έχουν τίποτα κοινό με τη γνήσια εθνικοποίηση και είναι μόνο ένα είδος κρατικού καπιταλισμού, που προορίζεται για να προστατεύσει το κεφαλαιοκρατικό σύστημα. Οδηγούν αναπόφευκτα σε μια αύξηση της μονοπωλιοποίησης, στις μαζικές απολύσεις, στα κλεισίματα τραπεζών, στις αυξήσεις των επιτοκίων και στη λήψη ποικίλων αντεργατικών μέτρων. Οι τραπεζίτες ανταμείβονται για τις φαύλες δραστηριότητές τους από το κράτος, που αγοράζει  τις ζημιές τους, κατόπιν ξοδεύει απέραντα χρηματικά ποσά των φορολογούμενων για να τους καταστήσει κερδοφόρους και όταν γίνει αυτό, θα τους δώσει πίσω τις τράπεζες «καθαρές» από χρέη. Κατόπιν θα μπορούν να επαναλάβουν τις κερδοσκοπικές τους δραστηριότητες και να ξανακλέβουν ανενόχλητοι.

Είναι απαραίτητο να ληφθούν τα επιτελικά κέντρα της οικονομίας από τα ιδιωτικά χέρια, με την εθνικοποίηση των τραπεζών, των μεγάλων ασφαλιστικών εταιρειών και των άλλων μεγάλων επιχειρήσεων, με την ελάχιστη αποζημίωση μόνο εκεί που υπάρχει αποδεδειγμένη ανάγκη. Μόνο όταν οι παραγωγικές δυνάμεις είναι στα χέρια της κοινωνίας, θα είναι δυνατό να καθιερωθεί ένα λογικό σοσιαλιστικό σχέδιο της παραγωγής, όπου οι αποφάσεις θα λαμβάνονται προς όφελος της κοινωνίας, όχι μιας χούφτας των πλούσιων παρασίτων και κερδοσκόπων.

Αυτός είναι ο θεμελιώδης στόχος του σοσιαλισμού. Είναι μια ιδέα που θα γίνει κατανοητή τώρα και θα χαιρετιστεί από τα εκατομμύρια των ανθρώπων που τα προηγούμενα χρόνια την θεώρησαν κάτι ξένο. Οι άνθρωποι που διαδηλώνουν στις οδούς της Νέας Υόρκης ενάντια στο σχέδιο των Μπους δεν ήταν σοσιαλιστές. Δώδεκα μήνες πριν, πιθανά να ήταν και υπερασπιστές της ελεύθερης αγοράς. Δεν έχουν διαβάσει ποτέ Μαρξ και βλέπουν τους εαυτούς τους σαν πατριώτες Αμερικανούς. Αλλά η ζωή διδάσκει και σε καταστάσεις όπως αυτές οι άνθρωποι μαθαίνουν πολύ περισσότερα σε λίγες μέρες παρά σε μια ολόκληρη ζωή. Οι εργαζόμενοι άνθρωποι των ΗΠΑ μαθαίνουν λοιπόν γρήγορα. Και όπως ο Βίκτωρ Ουγκώ κάποτε είπε:  «Κανένας στρατός δεν είναι τόσο ισχυρός όσο μια ιδέα που ο καιρός της έχει φθάσει».

http://www.marxist.com/

Η σημερινή κρίση και πως θα ξεπεραστεί

Η σημερινή κρίση και πως θα ξεπεραστεί ή

Ποιος ο νέος επίδοξος σωτήρας του Καπιταλισμού

 

Του Δρα Θεόδωρου Κ. Θεοδώρου

 

Σε παλαιότερο άρθρο μου που δημοσιεύτηκε στην ίδια ιστοσελίδα που και τώρα με φιλοξενεί έγραφα χαρακτηριστικά σχετικά με τις κρίσεις που μαστίζουν κατά καιρούς το καπιταλιστικό σύστημα: «Φαίνεται ότι οι καπιταλιστές μελετούν και λαμβάνουν υπόψη   τον Μαρξ περισσότερο απ’ ότι εμείς νομίζουμε. Όταν ο Μαρξ εντόπιζε τα αίτια των οικονομικών κρίσεων στη χαμηλή αγοραστική δύναμη των μαζών, που δεν μπορούσαν να απορροφήσουν την υπερπροσφορά προϊόντων, άνοιγε ουσιαστικά τα μάτια  στους καπιταλιστές οικονομολόγους, οι οποίοι με τον κρατικό παρεμβατισμό του Κέϋνς και ατμομηχανή τις δημόσιες επενδύσεις, κατάφεραν ν’ ανεβάσουν το βιοτικό επίπεδο των εργαζομένων  τους, αμβλύνοντας έτσι την έντασή τους».

Πολλοί είναι εκείνοι (μερικοί μάλιστα αυτοαποκαλούνται και μαρξιστές) που σπεύδουν να υποστηρίξουν ότι ο καπιταλισμός πνέει ήδη τα λοίσθια κάτω από το βάρος της μεγαλύτερης,  μετά το κραχ του ΄29, οικονομικής του κρίσης. Το ΄29 παρόλο που οι χρηματαγορές, η βιομηχανία και το εμπόριο βυθίστηκαν σ’ ένα άνευ προηγουμένου οικονομικό τέλμα, εντούτοις ο καπιταλισμός όχι μόνο επιβίωσε αλλά εξήλθε από την κρίση του ισχυρότερος.

Δυστυχώς, οι οπαδοί της εν λόγω άποψης, δεν αντιλαμβάνονται ότι  ο καπιταλισμός δεν κινδυνεύει από τις κατά καιρούς περιοδικές του κρίσεις, αλλά από το κατά πόσον τα εκάστοτε θύματα του είναι σε θέση να συνειδητοποιήσουν, ότι πρέπει να επέμβουν για να δώσουν στο σύστημα τη χαριστική βολή, την ώρα που αυτό ετοιμάζεται να ανασυνταχθεί. Αυτό με πολύ απλά λόγια λέγεται  πάλη των τάξεων. Ας μη νομισθεί ότι υποστηρίζουμε λαϊκές εξεγέρσεις τύπου παρισινής κομμούνας ή οκτωβριανής επανάστασης. Σήμερα υπάρχουν νέες μορφές πάλης, οι οποίες περνούν μέσα από την ενεργότερη συμμετοχή των πολιτών στα πολιτικά τεκταινόμενα με κυρίαρχο όπλο την ψήφο τους στις  εκάστοτε εκλογές και όχι μόνο. Η σημερινή δημοκρατία μπορεί να είναι κολοβή, δεν παύει όμως να αποτελεί την αρένα μέσα στην οποία διαμορφώνονται οι συσχετισμοί υπέρ ή κατά πολιτικών, που άλλες συντηρούν και άλλες αμφισβητούν και επιδιώκουν να ανατρέψουν την καθεστηκυία τάξη πραγμάτων.

Εδώ και ενάμιση σχεδόν αιώνα ο Μάρξ μέσα από τις σελίδες του περίφημου «Κομμουνιστικού Μανιφέστου» διακήρυττε σχετικά με τις κρίσεις τα εξής: «Στις κρίσεις ξεσπά μια κοινωνική επιδημία, που σε κάθε άλλη προηγούμενη εποχή, θα φαινότανε σαν παραλογισμός, η επιδημία της υπερπαραγωγής. Η κοινωνία ξαφνικά βρίσκεται ριγμένη πίσω, σε κατάσταση στιγμιαίας βαρβαρότητας, θα έλεγε κανείς ότι ένας λιμός, ένας γενικός πόλεμος ερήμωσης της έκοψε όλα τα μέσα ύπαρξης. Η βιομηχανία, το εμπόριο φαίνονται εκμηδενισμένα». Αν τα έλεγε κανείς αυτά σήμερα δε θα απείχε σχεδόν καθόλου από την πραγματικότητα. Φυσικά αν ζούσε σήμερα ο Μαρξ, κατά τη γνώμη μου, δίπλα στον εκμηδενισμό της βιομηχανίας και του εμπορίου θα πρόσθετε και τα χρηματιστήρια. Απλώς, τα χρηματιστήρια που αποτελούν την χρηματιστική έκφραση της πραγματικής οικονομίας ήταν τότε ανύπαρκτα. Παρακάτω στο ίδιο μανιφέστο ο Μαρξ υποδεικνύει τον  τρόπο με τον οποίο το καπιταλιστικό σύστημα ξεπερνάει τις κρίσεις του. «Πως ξεπερνά η αστική τάξη τις κρίσεις; Από ένα μέρος καταστρέφοντας αναγκαστικά μάζες από παραγωγικές δυνάμεις. Από το άλλο κατακτώντας καινούργιες αγορές». Η προβλεπόμενη για τον επόμενο χρόνο, σύμφωνα με τους ειδικούς, αύξηση της ανεργίας κατά 20 εκατομμύρια, δεν αποτελεί μήπως καταστροφή παραγωγικών δυνάμεων; Το κλείσιμο χιλιάδων επιχειρήσεων, τραπεζών και ασφαλιστικών εταιριών δεν αποτελεί καταστροφή παραγωγικών δυνάμεων; Οι πόλεμοι στο Ιράκ το Αφγανιστάν και αλλού δεν αποτελούν προσπάθεια κατάκτησης νέων αγορών; Είναι σε όλους τους γνωρίζοντες έστω και λίγα οικονομικά γνωστό, ότι στις κρίσεις ο καπιταλισμός ρίχνει στον Καιάδα μερικά απ τα καχεκτικά παιδιά του για να ισχυροποιηθούν τα υπόλοιπα. Είναι επίσης γνωστό, ότι εκείνοι που ευνοούνται είναι οι πολύ δυνατοί, οι οποίοι εξαγοράζουν ή απορροφούν τις μη αποδοτικές επιχειρήσεις (σε εξευτελιστικές εννοείται τιμές) δημιουργώντας ακόμα πιο ισχυρά υπερμονοπώλια. Κάποτε ο Αξελός ισχυρίστηκε ότι η «γλαύκα» πέταξε από την Αθήνα και ο Καστοριάδης διερωτήθηκε; Καλά και πού πήγε; Με την ίδια λογική σήμερα και ενώ οι ειδήμονες ισχυρίζονται ότι χάθηκαν εκατομμύρια δολάρια διερωτάται ο απλός πολίτης: Καλά και πού πήγαν; Είναι ευκολονόητο. Απλώς τα περιμάζεψαν κάποιοι για να εκμεταλλευτούν τις καινούργιες ευκαιρίες επένδυσης. Είναι γι’ αυτό που σε περιόδους οικονομικών κρίσεων πραγματοποιούνται τα μεγαλύτερα υπερκέρδη από ορισμένες μεγαλοεπιχειρήσεις τουλάχιστον.

Δίπλα όμως στους ενδογενείς παράγοντες, που αναφέρθηκαν πιο πάνω, θα πρέπει να προστεθούν και οι εξωγενείς, δηλαδή οι κατά καιρούς άμεσες παρεμβάσεις του κράτους στην οικονομία, οι οποίες προέρχονται συνήθως από εισηγήσεις επίδοξων σωτήρων του καπιταλισμού. Το ΄29 η σωτηρία προήλθε, απ’ότι αναφέραμε και πιο πάνω, από τις κρατικές παρεμβάσεις των οποίων εισηγητής ήταν ο Κέϋνς, ο οποίος ορθώς απεκλήθη πατέρας  της θεωρίας του κρατικού παρεμβατισμού. Ειρήσθω εν παρόδω, ότι οι εν λόγω προτάσεις, όχι μόνο δε συμβάδιζαν με τις μέχρι τότε επικρατούσες θεωρίες του φιλελευθερισμού, αλλά αντίθετα αποτελούσαν και τον αντίποδα τους. Μπορεί ο  Κέϋνς να δημοσίευσε τη «Γενική Θεωρία» του το 1936 αλλά οι προτάσεις που διατύπωσε εκεί ήταν πολύ νωρίτερα γνωστές. Και είναι ασφαλώς γνωστό ότι ο πρώτος που εφάρμοσε στην πράξη τις θεωρίες του Κέϋνς, χωρίς να έχει διαβάσει υποθέτω τα βιβλία του, όταν με τεράστιες κρατικές επενδύσεις στην πολεμική βιομηχανία και σε έργα πολεμικής υποδομής, έδωσε ψωμί και εργασία σε εκατομμύρια ανέργους, ήταν ο Χίτλερ. Επίσημα γνωστή εφαρμογή της θεωρίας του κρατικού παρεμβατισμού του Κέϋνς θεωρείται το περιβόητο «Νιου Ντιλ» (νέα μοιρασιά, νέα αναδιανομή των χαρτιών στο οικονομικό και κοινωνικό παιχνίδι) του προέδρου των ΗΠΑ Φραγκλίνου Ρούσβελτ, όταν με δική του πρωτοβουλία στις 16 Ιουνίου του 1933 το αμερικανικό Κογκρέσο ψήφιζε σειρά νόμων, που διοχέτευαν στην αγορά 3,3 δισεκατομμύρια δολάρια, μέσω ενός προγράμματος δημοσίων επενδύσεων.  

Σήμερα το ρόλο του σύγχρονου Κέϋνς φιλοδοξεί να παίξει ο φετινός νομπελίστας  της οικονομίας, καθηγητής στο πανεπιστήμιο του Πρίσετον, Πωλ Κρούγκμαν,  ο οποίος ασχολήθηκε συστηματικά με τις οικονομικές κρίσεις προβλέποντας τη σημερινή κρίση και αποκτώντας έτσι τον τίτλο «Κασσάνδρα της οικονομίας». Τα κυριότερα έργα του είναι ο «Θεωρητικός από σύμπτωση», «Η συνείδηση ενός προοδευτικού», «Διεθνισμός για ευρεία κατανάλωση» και «Η μεγάλη κάμψη». Τι προτείνει λοιπόν ο νομπελίστας οικονομολόγος ώστε ο καπιταλισμός να μπορεί να αποφεύγει τις κρίσεις;

1. Ο καπιταλισμός για να επιβιώσει πρέπει να γίνει πιο «δίκαιος». Είναι σύστημα άδικο, γιατί αναπαράγει και οξύνει τις οικονομικές ανισότητες μεταξύ των κοινωνικών τάξεων. Επομένως, οι οικονομικά αδύνατοι δεν μπορούν να καταναλώνουν και ως εκ τούτου η συνολική παγκόσμια παραγωγή είναι αδύνατο να απορροφάται, εφόσον αυτοί που έχουν ανάγκες  να ικανοποιήσουν στερούνται της ανάλογης αγοραστικής δύναμης. Πρέπει λοιπόν να γίνει πιο «δίκαιος», ώστε να έχουν τη δυνατότητα και οι φτωχοί να καταναλώνουν, πράγμα που συγχρονίζεται με τις απόψεις που εξέφραζε παλαιότερα ένας άλλος «νεοκεϋνσιανός» οικονομολόγος, ο Γκαλμπρέηθ, οικονομικός σύμβουλος του προέδρου Τζων Κένεντυ. Λέει επ’ αυτού συγκεκριμένα ο Κρούγκμαν: «Πιστεύω σε μία κοινωνία σχετικής ισότητας, που στηρίζεται σε θεσμούς οι οποίοι περιορίζουν τα άκρα και του πλούτου και της φτώχειας».

2. Οι σημερινές δημοκρατίες πρέπει να ενσωματώσουν μια  «σχετική οικονομική ισότητα». Η οικονομική ανισότητα, σύμφωνα με την άποψη του Κρούγκμαν, ισοδυναμεί με την άρνηση τής δημοκρατίας. Ένα από τα μέτρα που προτείνει για τις ΗΠΑ, ώστε να επιτευχθεί η σχετική οικονομική ισότητα, είναι η κατάργηση των φοροαπαλλαγών των πλουσίων, τις οποίες εφάρμοσαν οι ρεπουμπλικάνοι και ο Μπους, και η αυστηρή φορολόγηση των εισοδημάτων άνω των 250.000 δολαρίων ετησίως.  Προτείνει ουσιαστικά μια ανακατανομή του πλούτου επ’ ωφελεία των αποροτέρων. Αυτό αναμένεται να οδηγήσει σε αύξηση της συνολικής ζήτησης και επομένως στην ανάκαμψη της αμερικάνικης και κατ’ επέκταση και της παγκόσμιας οικονομίας.

3. Ασκεί ανελέητη κριτική στην επικρατούσα σήμερα θεωρία του άκρατου νεοφιλελευθερισμού, ο οποίος θεωρείται ως η γενεσιουργός αιτία των κρίσεων.  Αμφισβητεί το «αόρατο χέρι» του Adam Smith, που ρυθμίζει δήθεν αυτόματα την οικονομία οδηγώντας την στην ισορροπία και αναδεικνύει τον παρεμβατικό ρόλο του κράτους στη ρύθμιση της συνολικής ζήτησης. Αν λάβει κανείς υπόψη ότι ήδη εκπονήθηκαν και βρίσκονται στο στάδιο της υλοποίησής τους σχέδια διάσωσης του χρηματοπιστωτικού συστήματος, σχέδια σύμφωνα με τα οποία θα ριχθούν εκ μέρους του κράτους στην αγορά δισεκατομμύρια δολάρια και ευρώ για τόνωση των αγορών, τότε εύκολα καταλαβαίνει κανείς ότι οι προτάσεις του Κρούγκμαν γίνονται ήδη αποδεκτές από το παγκόσμιο οικονομικό κατεστημένο, ακριβώς όπως και τότε με τις ανάλογες εισηγήσεις του Κέϋνς.

Εδώ ακριβώς εμφιλοχωρεί μια από τις μεγαλύτερες αντιφάσεις του νεοφιλελευθερισμού, ο οποίος επικρατεί ως οικονομική θεωρία τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην ΕΕ τα τελευταία χρόνια και που αγγίζει τα όρια της υποκρισίας. Ενώ λοιπόν, εν ονόματι της θεωρίας τους, οι κρατούντες απαγορεύουν αυστηρά στις εθνικές κυβερνήσεις να βάζουν πλαφόν στο γάλα και στο ψωμί, ώστε να προστατεύεται ο φτωχός  καταναλωτής, την ίδια ακριβώς στιγμή τους επιβάλλουν να διοχετεύουν στην αγορά δισεκατομμύρια για να προστατέψουν τους μεγαλοτραπεζίτες, αγνοώντας και θεωρίες και ιδεολογίες. Ας μη γελιόμαστε λοιπόν. Ο καπιταλισμός ως σύστημα έμαθε να επιβιώνει χρησιμοποιώντας το κράτος για να ξεπερνά τις εκάστοτε οικονομικές του κρίσεις. Η πτώση του θα επέλθει μόνο με την ταξική πάλη, δηλαδή όταν και εφόσον τα χαμηλά εισοδηματικά στρώματα, που κάθε φορά φορτώνονται τις συνέπειες των κρίσεων, αποφασίσουν να αντιδράσουν, πράγμα που δεν διαφαίνεται  στον ορίζοντα επί του παρόντος. Όταν και εφόσον αυτό συμβεί, τότε κανένας Κέϋνς και κανένας Κρούγκμαν δεν θα μπορέσουν να σώσουν το καπιταλιστικό σύστημα το οποίο θα γκρεμιστεί σαν χάρτινος πύργος.

 

πηγή

www.alfavita.gr