Category Archives: ποιηση

Μαραθώνιος ποίησης

Standard

 

 

poiisi-kariotakis

Το Σάββατο 30/5, στις 7 μ.μ. είκοσι ένας λογοτέχνες (ανάμεσά τους οι Χρήστος Αρμάνδος Γκέζος, Νικόλας Ευαντινός, Κατερίνα Ηλιοπούλου, Θοδωρής Ρακόπουλος, Θωμάς Τσαλαπάτης κ.ά. ) διαβάζουν έργα τους πάνω στο θέμα «Άταφοι νεκροί», συνδιαλεγόμενοι με ό,τι διαχωρίζει τη μνήμη από τη λήθη, τη σκιά από το σκοτάδι, την παρουσία από την απουσία, το τώρα από το ποτέ. Την αφορμή δίνει το νέο project του Θεάτρου Άττις που θα αναπτυχθεί προσεχώς στη Νέα Υόρκη και τη Φιλαδέλφεια με πυρήνα την παράσταση της «Αντιγόνης» του Σοφοκλή καθώς και εργαστήρια, εκθέσεις φωτογραφίας, συνέδρια, συζητήσεις και διαλέξεις.

Ο Έρως φτιάχνει ποιητές

Standard

 

2893493115_6ac915b46d_s

Γύρω στα 680 π.Χ. στην Πάρο, η δούλα Ενιπώ έφερε στον κόσμο ένα αγοράκι, γιο του ξεπεσμένου αριστοκράτη Τελεσικλή. Το ονόμασαν Αρχίλοχο. Μεγάλωσε μέσα στη φτώχεια κι έβγαζε το ψωμί του ως μισθοφόρος σε πολέμους και επιδρομές στην Ιωνία, στη Θάσο, στην Τορώνη της Μακεδονίας και στην Εύβοια. Κάποτε, ερωτεύτηκε τη συντοπίτισσά του, Νεοβούλη. Εμφανίστηκε στον πατέρα της, Λυκάμβη, και του ζήτησε να την παντρευτεί. Αρχικά, ο Λυκάμβης τον δέχτηκε. Πριν όμως να γίνει ο γάμος, το μετάνιωσε. Η Νεοβούλη παντρεύτηκε άλλον. Ο Αρχίλοχος μάνιασε. Για να εκδικηθεί, αποπλάνησε την αδελφή της Νεοβούλης και ξεκίνησε να γράφει σκωπτικούς στίχους, διασύροντας τον παρά λίγο πεθερό του και τις κόρες του και υμνώντας το κρασί. Η δύναμη των ποιημάτων ήταν τόσο μεγάλη, ώστε Λυκάμβης, Νεοβούλη και η αδελφή της αυτοκτόνησαν για να γλιτώσουν.

Όμως, ο ελλαδικός χώρος είχε αποκτήσει ένα νέο ποιητή, που δημιούργησε καινούριο είδος ποίησης. Ως τότε, μόνο η επική ποίηση υπήρχε κι αναφερόταν σε παλιότερα γεγονότα και κατορθώματα. Ο Αρχίλοχος την έφερε στο «σήμερα» και στην περιγραφή συναισθημάτων. Τα ποιήματά του είναι γεμάτα πάθος αλλά και σκωπτικότητα. Επινόησε τα ποιητικά μέτρα ίαμβος (βραχύ – μακρό) και τροχαίος (μακρό – βραχύ), απλοποίησε την ποιητική γλώσσα και την έφερε πιο κοντά στον λαό και τελειοποίησε την ποίηση των ατομικών συναισθημάτων. Θεωρείται ο μεγαλύτερος ιαμβογράφος και από τους προδρόμους της κωμωδίας. Τον είπαν «Όμηρο των ιάμβων». Η Πάρος ειδικά, του χρωστά τη διαφήμιση που έκανε στα σύκα της, τα κατακόκκινα περίφημα «αιμώνια», τα μόνα που του έλειπαν από την πατρίδα του (και τα απαθανάτισε στα ποιήματά του), όταν κάποια στιγμή ο περιπετειώδης βίος του τον έφερε μισθοφόρο στη Θάσο. Σκοτώθηκε στα 630 π.Χ., σε μια μάχη με τους Νάξιους.

 

Η ερωτική Σαπφώ

Η Σαπφώ (628 – 568 π.Χ.) ήταν από την Ερεσό (κάποιοι τη θέλουν από τη Μυτιλήνη). Στα 14 της χρόνια βρέθηκε στη Σικελία. Γύρισε στη Λέσβο στα 591 π.Χ. και μετέτρεψε το σπίτι της σε μουσικό και ποιητικό σχολείο. Σύχναζαν σ’ αυτό πολλά κοριτσόπουλα, μερικά από τα οποία έχουν απαθανατιστεί στα ποιήματά της (Ήριννα, Δαμοφίλη, Αγαλλίδα κ.ά.). Η φιλία μαζί τους που εκφραζόταν με στίχους περιπαθείς και ελευθεριάζοντες (πάντα όμως μέσα στα πλαίσια των κοινωνικών και ηθικών αντιλήψεων της εποχής), δημιούργησαν τη φήμη ότι ανάμεσα στην ποιήτρια και τις μαθήτριες είχαν αναπτυχθεί ομοφυλοφιλικές ερωτικές σχέσεις. Η φήμη βρήκε πρόσφορο έδαφος να γίνει αποδεκτή, καθώς οι γυναίκες της Λέσβου είχαν δυσφημιστεί κατά την αρχαιότητα ότι εύκολα ολίσθαιναν σε αισχρότητες. Από αυτή την αίσθηση, άλλωστε, προκλήθηκαν και οι όροι «λεσβιασμός» και «λεσβιακός έρωτας».

Στα κατοπινά χρόνια, έλεγαν ότι η Σαπφώ είχε ερωτευτεί τον όμορφο Φάωνα. Αυτός απέκρουσε τον έρωτά της, οπότε η ποιήτρια αυτοκτόνησε πέφτοντας από ένα γκρεμό. Οι δυο τους όμως δεν συνέπιπταν χρονικά. Ο Φάων έζησε σε πολύ μακρινή περιοχή. Ήταν ένας καλοκάγαθος γεράκος που ζούσε από τα ναύλα που εισέπραττε περνώντας με την βάρκα του ταξιδιώτες από μια ακτή σε άλλη. Ήταν τόσο καλός που έκανε τζάμπα τη διαδρομή, αν ο επιβάτης του ήταν φτωχός. Για να τον δοκιμάσει, η θεά Αφροδίτη μεταμορφώθηκε σε γριά ανήμπορη και του ζήτησε να την περάσει δωρεάν, απέναντι. Το έκανε και εισέπραξε ένα δοχείο με μαγικό μύρο. Όταν αλείφθηκε με αυτό, διαπίστωσε πως είχε ξαναγίνει νέος και πολύ όμορφος. Τόσο όμορφος που οι κοπέλες έτρεχαν ξωπίσω του, αναζητώντας τον ερωτά του. Μια από αυτές, ειπώθηκε ότι ονομαζόταν Σαπφώ. Όχι η ποιήτρια αλλά κάποια εταίρα. Τελικά, τον Φάωνα σκότωσε κάποιος αντίζηλος.

 

Δάντης και Βεατρίκη

Ο Αλιγκέρο Αλιγκέρι ανήκε σε παλιά ξεπεσμένη αριστοκρατική οικογένεια. Στα 1265, απέκτησε γιο. Τον έβγαλαν Ντουράντε. Ο ίδιος το σμίκρυνε σε Ντάντε. Δάντης για τους Έλληνες. Η μητέρα του πέθανε νωρίς, ο πατέρας του ξαναπαντρεύτηκε. Στα εννιά του, την Πρωτομαγιά του 1274, η οικογένεια ήταν καλεσμένη στο σπίτι του άρχοντα Φόλκο Πορτινάρι. Ο Δάντης δεν είχα μάτια παρά μόνο για την κόρη του οικοδεσπότη, την επίσης εννιάχρονη Βεατρίκη. Την είδε ντυμένη στα κόκκινα, πανέμορφη, σεμνή, αξιαγάπητη. Την ερωτεύτηκε. Έγινε η αθέατη σκιά της. «Μόνο για να την θαυμάζει». Όμως, οι δρόμοι τους χώρισαν. Η Βεατρίκη χάθηκε από την ζωή του. Στα 15 του, πέθανε κι ο πατέρας του.

Στα 1283, 19χρονος πια, περπατούσε στον δρόμο όταν ένιωσε πως κάποιος τον κοίταζε. Στράφηκε και είδε δυο κυρίες να περπατούν έχοντας ανάμεσά τους μια πανώρια δεσποινίδα. Ήταν η Βεατρίκη, ντυμένη στα λευκά. Και τον χαιρέτησε! Κλείστηκε στο δωμάτιό του τρισευτυχισμένος κι άρχισε να γράφει το πρώτο σονέτο. Το τελευταίο γράφτηκε εννιά χρόνια αργότερα, στα 1292, και όλα μαζί αποτέλεσαν τη συλλογή «Νέα Ζωή» (La VitaNuova).

Και πάλι χάθηκαν. Στα 1298, η Βεατρίκη παντρεύτηκε ένα πλούσιο τραπεζίτη. Τον επόμενο χρόνο (1299), πέθανε. Ο Δάντης την έκλαψε. Και ήταν η πρώτη φορά που ανέφερε το όνομά της σε ποίημά του. Βρήκε εφήμερη παρηγοριά στις αγκαλιές της Πιέτρα, της Παργκολέτα, της Λιζέτα και της άγνωστης «ευγενικής κυρίας». Στα 26 του, παντρεύτηκε την Γκέμα Ντονάτι. Θα αποκτούσε πολλά παιδιά και περισσότερους μπελάδες.

Μετά από περιπέτειες, κατέληξε στην Βερόνα (1316). Εκεί τελείωσε το έργο του «Θεία Κωμωδία», το αριστούργημά του, με το οποίο ουσιαστικά η Ιταλία απέκτησε την «ιταλική γλώσσα» που αντικατέστησε τα λατινικά των λογίων. Πέθανε στη Ραβέννα στις 14 Σεπτεμβρίου 1321.

 

Πετράρχης και Λάουρα

Ο Πετράκα ήταν δικηγόρος. Εξορίστηκε από την Φλωρεντία, όταν διάλεξε να ενταχθεί σε λάθος κόμμα, όπως την είχε πάθει και ο Δάντης (1302). Κατέληξε στο Αρέτσο. Στα 1304, απέκτησε γιο τον Φραγκίσκο Πετράκα. Ο πατέρας Πετράκα έσπευσε να συναντήσει τον αυτοκράτορα της (γερμανικής) Αγίας Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, Ερρίκο Ζ’, που είχε εισβάλει στην Ιταλία, κάτι που είχε κάνει την ίδια χρονιά και ο Δάντης. Κι αυτός, όπως κι ο Δάντης, απογοητεύτηκε, επειδή ο αυτοκράτορας, παρ’ όλο που πολύ το ήθελε, δεν έγινε παγκόσμιος μονάρχης.

Ο Δάντης είχε αλλάξει το μικρό του όνομα (Ντουράντε). Ο Φραγκίσκος το επώνυμο. Έγινε Πετράρκα. Πετράρχης για τους Έλληνες. Ο Δάντης ποτέ δεν εκμυστηρεύτηκε στη Βεατρίκη του τον έρωτά του γι’ αυτήν. Ο Πετράρχης έκανε την ερωτική του εξομολόγηση στην όμορφη Λάουρα, πλην όμως εκείνη του είπε «όχι». Την είχε πρωτοδεί Πάσχα του 1327. Άρχισε να γράφει ποιήματα: Σονέτα «Στη Λάουρα». Στα 1348, η Λάουρα πέθανε. Ο Πετράρχης αναδείχτηκε ο πρώτος των ουμανιστών κι ένας από τους μεγαλύτερους λυρικούς ποιητές της Ιταλίας. Στα 1341, βρισκόταν στη Νάπολη.

Ο πατέρας Βοκκάκιος ήταν έμπορος της Φλωρεντίας. Στα 1313, βρέθηκε στο Παρίσι. Μιας βραδιάς μπερμπάντεμα τον κατέστησε πατέρα του Τζιοβάνι. Ο πατέρας Βοκκάκιος γύρισε στην αγκαλιά της οικογένειάς του, στη Φλωρεντία, φέρνοντας μαζί και το μωρό. Ως τα δέκα του, ο Τζιοβάνι Βοκκάκιος μαρτύρησε στα χέρια της νόμιμης συζύγου του πατέρα του και μητριάς του. Στα 1323, στάλθηκε στη Νάπολη. Είδε την δική του αγαπημένη στα 18 του, στη λειτουργία του Μεγάλου Σαββάτου, στα 1331. Ήταν η Μαρία, κόρη βασιλιά, από τα δεκαπέντε παντρεμένη με τον κόμη ντ’ Ακουίνο. Την είπε «Μικρή Φλόγα» (Flammetta).

Στην πραγματικότητα, ήταν πυρκαγιά μεγάλη. Θα δούμε στη συνέχεια το γιατί.

 

Βοκκάκιος και Μαρία

Στα 1331, η Μαρία «Μικρή Φλόγα» έτρωγε τα λεφτά κάποιου πλούσιου εραστή. Ο ερωτευμένος Βοκκάκιος έγινε σκιά της. Στα πέντε χρόνια, η περιουσία του εραστή εξανεμίστηκε. Η Μαρία είπε το μεγάλο «ναι» στον νεαρό Βοκκάκιο. Τα δικά του χρήματα τέλειωσαν στον χρόνο επάνω. Η Μαρία βρήκε άλλον. Ο Βοκκάκιος βάλθηκε να γράφει. Στο 5.400 στίχων ποίημά του «Φιλόστρατος», είχε καταλήξει στην τεχνική της οκτάστιχης στροφής που έμελλε να μιμηθούν πολλοί κι ανάμεσά τους ο Αριόστο. Το ποίημα περιγράφει τον έρωτα του Τρωίλου και της Χρυσηίδας που όμως «βρέθηκε μπροστά στον ψηλό, δυνατό και όμορφο Διομήδη, πέταξε τον χιτώνα της κι έπεσε γυμνή στην αγκαλιά του». Αν δεν ήταν καλλιτέχνημα, θα κατατασσόταν στα πορνογραφήματα. Στη «Θησηίδα» των 9.896 στίχων, δυο αδέλφια μονομαχούν για την καρδιά της Αιμιλίας. Ο νικητής πεθαίνει τραυματισμένος στην αγκαλιά της. Η Αιμιλία τον πενθεί και δέχεται εραστή της τον νικημένο.

Στα 1341, ο Βοκκάκιος γύρισε στη Φλωρεντία. Ο Πετράρχης έφτασε στη Νάπολη δυο μήνες αργότερα. Την άνοιξη, βρισκόταν καλεσμένος στη Ρώμη όπου στεφανώθηκε ως ο μεγαλύτερος των ποιητών. Θα περνούσε την υπόλοιπη ζωή του από πόλη σε πόλη, συνήθως σε διπλωματικές αποστολές. Στα 1370, πήγε για δεύτερη φορά στην Πάδουα.  Εγκαταστάθηκε σε μια έπαυλη, δώδεκα χλμ. από την πόλη. Στις 20 Ιουλίου του 1374, ημέρα των γενεθλίων του, τον βρήκαν σκυμμένο πάνω σε ένα βιβλίο. Είχε πεθάνει διαβάζοντας.

Ο Βοκκάκιος πέθανε ενάμισι χρόνο αργότερα, στις 21 Δεκεμβρίου του 1375. Είκοσι επτά χρόνια πριν, στα 1348, η πανούκλα είχε χτυπήσει την Ευρώπη όλη. Η κόμισα Μαρία, «Μικρή Φλόγα», υπέκυψε στη Νάπολη. Ο Βοκκάκιος επέζησε στη Φλωρεντία. Παράτησε την ποίηση και στράφηκε στον πεζό λόγο. Το αριστούργημά του, «Δεκαήμερο» (Decameron), γράφτηκε αμέσως μετά.

 

Το πονηρό «Δεκαήμερο»

Το «Δεκαήμερο» (Decameron) είναι συλλογή διηγημάτων, στα οποία ο Βοκκάκιος δίνει μια τρομακτική εικόνα της Φλωρεντίας την εποχή της πανούκλας. Σ’ αυτή την ατμόσφαιρα που μύριζε θάνατο, επτά κοπέλες και τρεις νεαροί αποφάσισαν να φύγουν για δέκα μέρες στην εξοχή, μακριά από την αρρωστημένη πόλη. Κάθε μέρα, καθένας και καθεμιά έπρεπε να διηγείται μια ιστορία.

Η ιστορία του σουλτάνου έθιξε τους καλούς χριστιανούς καθώς αποφαίνεται ότι κανένας δεν μπορεί να ξέρει ποια θρησκεία (χριστιανική, μωαμεθανική, ιουδαϊκή) είναι η πιο σωστή. Ο Μελχισεδέκ που κλήθηκε να γνωμοδοτήσει, διηγήθηκε την ιστορία του δαχτυλιδιού του βασιλιά. Σύμφωνα με αυτήν, σε όποιον αφηνόταν ένα δαχτυλίδι κληρονομιά, αυτός γινόταν και ο διάδοχος. Όμως, ένας βασιλιάς δεν ήξερε σε ποιον από τους εξίσου καλούς τρεις γιους του έπρεπε να το αφήσει. Ζήτησε και του έφτιαξαν δυο πανόμοια δαχτυλίδια και άφησε από ένα στον κάθε γιο. Κι όπως κανένας δεν μπορούσε να βρει το σωστό δαχτυλίδι, έτσι και κανένας δεν μπορεί να αποφανθεί, ποια από τις θρησκείες είναι η καλύτερη.

Η ιστορία του Μαζέτο έθιξε τα γυναικεία μοναστήρια. Περιγράφει το πώς ο ήρωας κατέκτησε όλες τις μοναχές μιας μονής. Οι ιστορίες του Τζιπόλα και του Ρινάλντο έθιξαν τα ανδρικά μοναστήρια. Ο Τζιπόλα ήταν καλόγερος και μάζευε χρήματα με την υπόσχεση ότι θα φέρει ένα από τα φτερά του αρχάγγελου Γαβριήλ που «του έπεσε όταν επισκέφτηκε την Παρθένο Μαρία». Ο Ρινάλντο ήταν μοναχός που «ατίμασε» μια παντρεμένη, της οποίας ο σύζυγος το πήρε είδηση κι ανέκραξε: «Μα υπάρχει καλόγερος που να μην κάνει τα ίδια;». Όλες μαζί οι ιστορίες έθιξαν τα χρηστά ήθη της εποχής με το σκαμπρόζικο περιεχόμενό τους. Το «Δεκαήμερο» όμως είναι το πρώτο έντεχνο πεζογράφημα στην ιταλική γλώσσα. Και, κατά πολλούς, ακόμα αξεπέραστο.

 

(Ελεύθερος Τύπος, 4 – 9.2.2013)

Γιατί η ποίηση

Standard

Ο Μανδραγόρας ξεκινώντας έναν κύκλο 7 μηνιαίων, δεύτερη Τρίτη κάθε μήνα, ποιητικών συναντήσεων (13 ΝΟΕΜΒΡΗ 2012, 11 ΔΕΚΕΜΒΡΗ 2012, 8 ΓΕΝΑΡΗ 2013, 12 ΦΛΕΒΑΡΗ 2013, 12 ΜΑΡΤΗ 2013, 9 ΑΠΡΙΛΗ 2013 και 14 ΜΑΗ 2013) με θέμα Γιατί η ποίηση;

σας προσκαλεί την Τρίτη 13 Νοεμβρίου 2012 και ώρα 8.30μμ στον Ελεύθερο Κοινωνικό χώρο εκδηλώσεων Νοsotros, Θεμιστοκλέους 66 Εξάρχεια

Θα ακολουθήσει συζήτηση με το κοινό. Με την ολοκλήρωση των συναντήσεων θα τα πρακτικά θα δημοσιευθούν στο περιοδικό Μανδραγόρας

Απουσία

Standard

Σύγχρονοι Έλληνες ποιητές δίνουν λόγο στην «Απουσία» και διαβάζουν ποιήματα γι΄αυτήν….

Ποιητική βραδιά / Απουσία

Οι ηθοποιοί Μαρίσα Τριανταφυλλίδη και Βασίλης Καραμπούλας θα διαβάσουν ποιήματα απόντων ποιητών “περί Απουσίας”. Μαζί τους 23 σύγχρονοι έλληνες ποιητές δίνουν τον λόγο στην απουσία και “δείχνουν” με τις αναγνώσεις τους πως με την ποιητική τους παρουσία συνεχίζουν να εγγράφουν στην ποίησή τους την απουσία σε ένα πολύμορφο σύμπαν ποιημάτων όπου η απουσία παίρνει τις πιο απρόσμενες μορφές για να “εμφανιστεί”.
Θα διαβάσουν ποιήματά τους οι ποιητές:
Κατερίνα Αγγελάκη Ρουκ, Δημήτρης Αγγελής, Αθανάσιος Αλεξανδρίδης, Χάρης Βλαβιανός, Μιχάλης Γκανάς, Ζέφη Δαράκη, Δημήτρης Ελευθεράκης, Γιάννης Ζέρβας, Δημήτρης Κοσμόπουλος, Μαρία Κυρτζάκη, Μαρία Λαϊνά, Χριστόφορος Λιοντάκης, Γιώργος Μαρκόπουλος, Κώστας Μαυρουδής, Αλέξανδρος Μήλιας, Γιώργος Μπλάνας, Κώστας Παπαγεωργίου, Κάλλια Παπαδάκη, Τίτος Πατρίκιος, Αλεξάνδρα Πλαστήρα, Αντώνης Φωστιέρης, Θανάσης Χατζόπουλος, Δήμητρα Χριστοδούλου.

Την εκδήλωση, που πραγματοποιείται με αφορμή την έκθεση «Απουσία», επιμελήθηκε ο ψυχαναλυτής – ποιητής Θανάσης Χατζόπουλος.

Ελληνοαμερικανική Ένωση
Χώρος διεξαγωγής Θέατρο Ελληνοαμερικανικής Ένωσης
Ημερομηνία έναρξης 24/05/2012
Ημερομηνία λήξης 24/05/2012
Ώρα έναρξης 20:00

Μικρά Ποιήματα – Μεγάλοι Ποιητές

Standard

 

 

Ο ποιητής Ντίνος Χριστιανόπουλος δήλωσε ότι δεν θα παραλάβει το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων που του απονεμήθηκε πρόσφατα, από τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας, για το σύνολο του έργου του. Η στάση αυτή του Ντίνου Χριστιανόπουλου δεν είναι σημερινή.

«Είμαι εναντίον της κάθε τιμητικής διάκρισης, απ’ όπου και αν προέρχεται. Δεν υπάρχει πιο χυδαία φιλοδοξία από το να θέλουμε να ξεχωρίζουμε. Αυτό το απαίσιο «υπείροχον έμμεναι άλλων» που μας άφησαν οι αρχαίοι», έγραφε στο περιοδικό «Διαγώνιος» τεύχος 1, Ιανουάριος – Απρίλιος 1979

ΜΙΚΡΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

Το Κορμί και το Σαράκι

εκδ. Διαγώνιος, Θεσσαλονίκη

 

αφαίρεσε τη νύχτα απ’ τα μάτια σου –

πώς να παλέψω μόνος με τους δυό σας;

μην καταργείτε την υπογεγραμμένη

ιδίως κάτω από το ωμέγα

είναι κρίμα να εκλείψει

η πιο μικρή ασέλγεια

του αλφαβήτου μας

κάθε φορά που νομίζω πως σ’ έχω στο χέρι

βλέπω πόσο ο έρωτας είναι αχειροποίητος

και τι δεν κάνατε για να με θάψετε

όμως ξεχάσατε πως ήμουν σπόρος

το φιλί

ενώνει πιο πολύ

απ’ το κορμί

γι’αυτό το αποφεύγουν

οι πιο πολλοί

http://www.youtube.com/watch?v=PFPkhIdamFU

http://www.youtube.com/watch?v=1Cdpp_YM5vU&feature=related

«Είμαι ένας ευτυχεσμένος άνθρωπος»

Standard

 

Ντίνος Χριστιανόπουλος

της Τζίνας Δαβιλά

Δεν του αρέσουν οι ταμπέλες και οι χαρακτηρισμοί, αυθαιρετώντας τον χαρακτηρίζω αιρετικό, απόμακρο, δηκτικό. Προσωπική μου εκτίμηση, ο Χριστιανόπουλος θα αφήσει έργο πίσω του, ίσως αντίστοιχο του Καβάφη, που ναι μεν υπήρξε μαθητής του όπως ο ίδιος ομολογεί, αλλά διαφοροποιήθηκε ως προς το είδος ποίησης και προσέγγισης της θεματολογίας.

Κατεβήκατε στις πλατείες με τους «Αγανακτισμένους»;
«Δεν βγαίνω, δεν ξέρω και δεν βλέπω γιατί αγανακτούν, δεν μπορώ να καταλάβω τι ζητούν. Για να ζουν και με τα λιγότερα σημαίνει ότι οι περικοπές έγιναν σε παχυλούς μισθούς. Δεν μας είπαν ποτέ πώς και με ποια μέσα και ποιες προϋποθέσεις διορίστηκαν. Ας μην λέμε ότι φταίνε μόνο οι κυβερνήσεις που μεταξύ μας είναι αχρείες αλλά φταίμε και εμείς που ενώ είμαστε φτωχομπινέδες επιμένουμε να ζούμε σαν νεόπλουτοι. Περίπου να πάθουμε καλά. Δεν βγαίνω στους δρόμους, δεν ακούω ραδιόφωνο, δεν διαβάζω εφημερίδα και νοιώθω περίπου …. ευτυχεσμένος. …ναι, ναι σωστά ακούσατε.. Ζω με λιγότερα από 600 ευρώ, χωρίς να θέλω πολυτέλειες, αυτοκίνητα και σπίτια. Και με ολίγους παράδες μπορώ και ζω».
Είστε ο μοναδικός επίτιμος καθηγητής στη Φιλοσοφική του Αριστοτελείου χωρίς διδακτορικό.
«Επεδίωξα να γίνω επίτιμος καθηγητής χωρίς διδακτορικό στο τμήμα της Φιλοσοφίας στο Αριστοτέλειο γιατί τόσα χρόνια με ζάλιζαν. Αρνήθηκα να γίνω καθηγητής κατηγορηματικά προ πολλών δεκαετιών. Δεν βλάπτει ούτε είναι τίποτα σοβαρό, δεν πρόκειται να διδάξω και προπάντων δεν πρόκειται να εισπράξω μία! Δεν θέλω το κράτος αφέντη στο κεφάλι μου. Γι αυτό και υπήρξα ο μοναδικός ποιητής στους 1000 που αρνήθηκα την σύνταξη ποιητή-λογοτέχνη του Κράτους. Μακριά από τις κυβερνήσεις.

Γιατί αρνείστε το εκπαιδευτικό σύστημα;
«Είμαι αντίθετος με το εκπαιδευτικό σύστημα γιατί είναι κουραφέξαλα και δόξα τω θεώ που δεν ανακατεύτηκα σε όλη αυτή τη γελοιότητα. Και δεν τα λέω τώρα, τα έλεγα πριν από μισό αιώνα. Αρνήθηκα να υπηρετήσω αυτήν την άθλια και ελεεινή παιδεία. Ήμουν ικανός να ζητιανέψω έξω από τον Λαμπρόπουλο, αρκεί να ήμουν μακριά από την άθλια παιδεία. Όταν πήρα το πτυχίο μου διορίστηκα βιβλιοθηκάριος στη δημοτική βιβλιοθήκη Θεσσαλονίκης για 8 χρόνια όπου στη συνέχεια παραιτήθηκα. Τότε άνοιξα δικό μου γραφείο διορθώσεων δοκιμίων στη Θεσσαλονίκη. Και έβγαλα λίγα λεφτουδάκια και χωρίς να γίνω ζητιάνος πέτυχα τον πρώτο στόχο να μην γίνω εκπαιδευτικός. Πρόκοψα στη λογοτεχνία γιατί αυτός ήταν ο καημός μου (και όχι η ύποπτη εκπαίδευση γιατί χώνουν το χέρι τους εκεί διάφοροι άσχετοι) και στην ποίηση που είναι πολύ δύσκολο πράγμα. Αυτή είναι και η μεγάλη μου ευχαρίστηση. Πρόκοψα στην ποίηση αλλά δεν έβγαλα λεφτά».

Σε τι άλλο αντιτίθεστε;
«Είμαι αντίθετος προς κάθε καθεστώς και το λέω και ας μην με ακούει κανείς, μακριά από τις σχέσεις με τις κυβερνήσεις. Η όλη θλιβερή όψη της σημερινής θλιβερής πραγματικότητας δείχνει ότι ο καιρός έχει γυρίσματα. Είμαι εναντίον κάθε μορφής εξουσίας. Εφημερίδας, διοικήσεως κλπ.».

Έχετε τελικά εκφραστεί αρνητικά για τους Ελύτη-Σεφέρη;
«Έχω κάποιες επιφυλάξεις και για Ελύτη και για Σεφέρη παρ’όλο που είναι καλοί ποιητές και ήταν φίλοι μου ο Ελύτης περισσότερο. Είχαν όπως είναι πολύ φυσικό τις κάποιες μετριότητές του. Τίποτα παραπάνω. Μερικοί δημοσιογραφίσκοι, χαμένα κορμιά πήραν αυτές τις μικροεπιφυλάξεις, τις εξόγκωσαν και με απέδειξαν ως φανατικό εχθρό ή υπονομέα των νομπελιστών. Αυτά είναι του κώλου, με συγχωρείτε. Δεν έχω καμία κακία και ζήλεια για αυτούς. Όταν μεταφράστηκαν τα ποιήματά μου στα σουηδικά έδωσα συνέντευξη σε κάποιο ραδιοφωνικό σταθμό όπου μεταξύ άλλων εκφράστηκα αρνητικά για το Νόμπελ ως διεθνές βραβείο λέγοντας ότι αμφισβητώ την ειλικρίνεια αυτών που δίνουν το Νόμπελ, γι αυτό μακριά από το Νόμπελ. Έδωσαν Νόμπελ στον Τσόρτσιλ, έναν πολιτικό και στον Ρίτσο- αν και διαφωνώ μαζί του- έδωσαν το βραβείο Λένιν που είναι για τους πολιτικούς και όχι το Νόμπελ που είναι για την λογοτεχνία. Και αντί να λυσσιάξουν οι σουηδοί με όσα τους είπα, η σουηδική ραδιοφωνία δέχτηκε αναρίθμητες επιστολές που έγραφαν: «να αγιάσει το στόμα του» Συνεπώς ζούμε σε οργανωμένες παραπληροφορήσεις. Υπάρχουν γενικώς υπερτιμημένες αξίες στην ποίηση, αλλά γίνεται ένα παλαντζάρισμα. Αυτοί που κυριαρχούν τώρα δεν πιστεύω ότι θα κυριαρχήσουν και μετά από 30 χρόνια. Κάποιοι τώρα τους ανεβάζουν και τους προωθούν».

Ο Παλαμάς πολέμησε τον Καβάφη.
«Τεράστιο θέμα αυτό. Ο Παλαμάς άλλοτε ήταν λυσσασμένος απέναντι στον Καβάφη και άλλοτε πιο μετριοπαθής στις δηλώσεις του. Φοβούνταν τον Καβάφη διότι διαισθανόταν ότι το μέλλον ανήκει στον Καβάφη που κατέκτησε την παγκόσμια αποδοχή. Ο μεγάλος Παλαμάς κατέρρευσε και αυτό είναι γεγονός. Δεν ενδιαφέρει πια κανέναν η κόντρα μεταξύ τους. Ο Καβάφης όπως είχα πει και στο παρελθόν, καλπάζει! Ξέρεις τι θα πει να πληθαίνουν οι άνθρωποι που σ’αγαπούν και σε πιστεύουν? Ας αναλογιστούμε πόσοι σήμερα έχουν αυτή την τύχη».

«Βαθιά πληγή από φρικτό μαχαίρι» έλεγε ο Καβάφης για την τέχνη της ποιήσεως. Για εσάς η ποιητική σας συλλογή «Η πιο βαθιά πληγή», τι είναι;
«Συλλογή πατριωτικών ποιημάτων που λατρεύτηκε στην Κύπρο και που η απάντηση μου – που αφορούσε στον Κίσινγκερ- έκανε πάταγο. Αυτό το σκατόμουτρο ο Κίσινγκερ που χώρισε την Κύπρο στα δύο, είχε το θράσος να διαψεύσει ό,τι δήλωσε για το σούβλισμα της Ελλάδας εφαρμόζοντας ένα σατανικό σχέδιο. Έχω και τέτοιες αγάπες και αποδοχές από τους απλούς ανθρώπους της Κύπρου που όταν την επισκέφθηκα – θα το πιστέψετε;- μου φιλούσαν τα χέρια! Διότι τα περισσότερα πατριωτικά ποιήματα είναι από σαβούρες έως σκατά».

Ποιο είναι το λάθος των Ελλήνων;
«Ότι είμαστε κλέφτες και πρέπει να το αποδεχτούμε. Στο γαλλικό λεξικό έλληνας σήμαινε κλέφτης, κάναμε αγώνα για να το εξαλείψουμε από το λεξικό, αλλά σήμερα πια είναι κοινοτοπία και εν μέρει έχουν δίκιο που οι ξένοι τρώγονται με τα ρούχα τους για μας. Και άλλα φρικτά και τρομερά ελαττώματα έχουμε, αλλά εκεί θα σκαλώσουμε; Όλοι οι λαοί έχουν τα κουσούρια τους. Αγνοούμε το μεγαλείο των περασμένων ετών. Ας μην παρασυρόμαστε από τις σημερινές κακοήθειες αγνοώντας το παλιό μεγαλείο. Αυτό που πρέπει να λάβουν υπόψη τους οι ψευτοκουλτουριάρηδες είναι ότι ο ελληνισμός παρά τα κουσούρια του θριάμβευσε πάνω στη διάδοση των πολιτιστικών αρετών. Αυτό είναι ένα συγχωροχάρτι για όλα τα πιθανά ελαττώματά μας. Αν συνεχίσουμε έτσι, η χασούρα θα συνεχιστεί σε όλα τα επίπεδα και στο Αιγαίο και στη Θράκη. Ένας λαός 3000 ετών έχει σημεία κάμψης όπως είναι αναπόφευκτο. Το θέμα είναι πως είμαστε αμετανόητοι».

Έχετε εκδώσει συλλογή για τον Βασίλη Τσιτσάνη.
«Ο Τσιτσάνης έγραψε 700 τραγούδια, πολλά από αυτά δεν είναι καλά. Τα 187 που έχω συμπεριλάβει στην πρόσφατη συλλογή μου που αφορά στον Τσιτσάνη είναι αριστουργήματα όπου σε αυτά στηρίζεται και το μεγαλείο του, όταν δηλαδή ήταν νεαρός στην πρώτη του περίοδο. Υπήρξε παιδί –θαύμα και όπως ήταν αναμενόμενο, όσο μεγαλώνουν τα παιδιά-θαύμα αποχρωματίζονται. Ο Τσιτσάνης έχασε στη μισή του ζωή το βασικό του έργο και η όλη αξία του στηριζόταν στη φήμη του και λιγότερο στην πρόσφατη δημιουργία του. Αλλά δεν παύει ο Τσιτσάνης να είναι κολοσσός. Αυτά που έχω συγκεντρώσει στη συλλογή μου είναι αυτά που – να το θυμηθείτε – θα μείνουν στις επόμενες γενιές».

«Το φιλί ενώνει πιο πολύ από το κορμί
για αυτό και το αποφεύγουν οι πιο πολλοί».

«Μπαίνετε στα χωράφια της ποίησης. Η ποίηση είναι πολύ δυσκολότερη και αποδοτικότερη ιστορία που όμως θα αντέξει στο μέλλον ως υψηλής κλάσης. Κάποιο άλλο άτιτλο μικρό μου ποίημα «Τα πρόβατα απήργησαν, ζητούν καλύτερες συνθήκες σφαγής» ήταν γραμμένο σε τοίχους της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης και δεν τόλμησε κανείς να τα σβήσει»
Έρωτας: ποιος ο ρόλος του στη ζωή σας;
«Στα νιάτα μου έπαιξε σημαντικό ρόλο. Πρόλαβα όσο ήταν καιρός και έγραψα ερωτικά ποιήματα τότε, τώρα μαράθηκα. Είναι αρκετά για να αντέξουν έναν αιώνα».
Το ποιο ακραίο πράγμα που κάνατε όταν ερωτευτήκατε;
«Ζητάτε πάρα πολλά και πολλά από αυτά τα έχω ξεχάσει. Πάντως θα σας πω μερικά πράγματα τα οποία να τα πάρετε πολύ σοβαρά: το ‘‘έχω ερωτευτεί’’ είναι μεγάλο πρόβλημα όσον αφορά την ποίηση, διότι έγραψα τα καλύτερα ποιήματά μου για τυχαία και σποραδικά ερωτικά ερεθίσματα, ενώ μεγάλοι μου έρωτες που με συγκλόνισαν πέρασαν απαρατήρητοι από την ποίησή μου. Αυτό είναι μια μεγάλη πραγματικότητα, επομένως άλλο πράγμα ο έρωτας και άλλο η ποίηση σε όλα τα επίπεδά της. Ένας τυχαίος ψευτοέρωτας μπορεί να αφήσει αριστουργήματα πίσω του και ένας συγκλονιστικός να μην αφήσει χνάρι!
«…γιατί μονάχα όταν τα χέρια μου σε χάνουν,
η πονεμένη φαντασία μου σε κερδίζει» γράφετε στην «Αναστολή».

«Πρέπει να χάσεις στον έρωτα για να μπορέσεις να τον κερδίσεις. Αλλιώς δεν κερδίζεται τίποτα. Όλοι αυτοί που βρίσκονται στο μάξιμουμ της κάβλας τους μην ξέροντας τι είναι το μάξιμουμ και τι είναι η κάβλα, τα έχουν ήδη όλα μπερδέψει. Πρέπει να τα χάσεις όλα για να καταλάβεις τι έχασες και τι θα μπορούσες να είχες κερδίσει. Αυτό το άνω –κάτω είναι σπουδαίο πράγμα. Αυτό το ζήτημα δεν αφορά στην ιστορία της ποίησης, αλλά της γραμματολογίας. Δηλαδή οι εσωτερικές διεργασίες που οδηγούν έναν ποιητή στο γράψιμο».

Ποιο τίμημα πληρώσατε για τις επιλογές σας; Τι είδους πόλεμο δεχτήκατε;
«Το τίμημα ήταν μεγάλο, γιατί εγώ είχα το θάρρος ή το θράσος ή την τόλμη να είμαι ειλικρινής και να τα λέω ντεκλαρε. Οι άνθρωποι που σε πολεμούν είναι αυτοί καιροφυλακτούν να σε ακούσουν και να σου τρίψουν τη μούρη. Κάποιοι έχουν και ζημία από την ποίησή μου και αυτοί μου έτριψαν στη μούρη με όποιο τρόπο μπορούσαν με την αρχή να γίνεται από την ασφάλεια, μετά από τους δεσποτάδες, μητροπολίτες, κατηχητικά, μετά από εθνικιστές τύπου Καρατζαφέρη, μετά με ορθόδοξους κομμουνιστές. Απίθανο κακό μου έκαναν κάποιες ομάδες για την τόλμη μου να ομολογήσω την αλήθεια. Δεν μετάνιωσα γιατί δικαιώθηκα μέσα από το πάθος μου».

Δεν υπάρχει δηλαδή ενοχικότητα στην ποίησή σας;
«Κάποιες φορές είμαι αντιφατικός. Με χτύπησαν αγρίως οι κομμουνιστές, κι όμως έγραψα ποίημα υπέρ των αριστερών. Όταν αναγνωρίσει κάποιος την αντιφατικότητα της ιδιοσυγκρασίας του, μπορεί η πολυπλοκότητα των αντιθέσεων όταν αξιοποιείται δραστήρια από την σωστή ποίησή του, να αποβεί θετικό στοιχείο για τον ίδιο τον ποιητή. Όλα τα άλλα έρχονται σε δεύτερη μοίρα. Το πρώτο και δύσκολο είναι να έχεις την τόλμη να πεις την αλήθεια για τον εαυτό σου και πολλές φορές εναντίον του εαυτού σου».

Μελοποιημένη ποίηση. Έχω στα χέρια μου τη συλλεκτική συλλογή «ΔΩΔΕΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΝΤΙΝΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΠΟΥΛΟΥ» εκδόσεις Διαγωνίου 1984, σειρά Τέχνης αριθμός 7 σε ποίηση και μουσική Ντίνου Χριστιανόπουλου.
«Τεράστιο θέμα και ευτυχώς που το ανοίγετε. Ξέρετε τι είχε πει η Μοσχολιού για το τραγούδι που με υποδεχτήκατε και κακώς το βάλατε γιατί έχω γράψει δική μου μουσική; «Ξέρετε ποια είμαι εγώ; Αξιώθηκα να τραγουδήσω Χριστιανόπουλο» είπε. Είμαι εχθρός όμως στο να μελοποιούν τα ποιήματά μου.
Ξέρετε, ο Κουγιουμτζής και ο Χατζιδάκις δεν με ρώτησαν για να μελοποιήσουν τα ποιήματά μου, έκαναν του κεφαλιού τους. Αν με ρωτούσαν θα τους έλεγα ‘‘όχι, δεν θέλω’’. Από πολύ νωρίς πείστηκα ότι τα ποιήματα δεν είναι κατάλληλα για μελοποίηση, γιατί χάνουν. Για να αποδείξω μια δική μου γραμμή, έγραψα στίχους με την δική μου μουσική κατάλληλη για ποίηση. Το αιώνιο παράπονο με έκανε να μελοποιήσω 34 τραγούδια μου. Ειλικρινά ο Κουγιουμτζής δε μου λέει τίποτα γιατί δεν έχει τον δικό μου καϊλέ».

Πότε θα μας έρθετε στη Ρόδο;
«Ποτέ. Αν και με πατέρα ναυτικό, φοβάμαι τη θάλασσα και τα αεροπλάνα. Δεν ταξιδεύω αρνούμενος κάθε πρόσκληση».

*Η συζήτηση μεταδόθηκε από το Ρ/Σ «Παλμός 99.5» στις 11-6-2011.